sobota, 3 września 2016

Cmentarze wojenne w Beskidzie Niskim - Wola Cieklińska i Cieklin - Józefów

Gmina Dębowiec obejmuje tereny, o które w czasie I wojny światowej toczyły się ciężkie walki. Ich pozostałością są cmentarze i mogiły zbiorowe rozsiane po okolicznych miejscowościach. Bitwa w rejonie Cieklina była bardzo krwawa - zginęło w niej z obydwu stron około 1000 żołnierzy, było również wielu rannych, stąd też w miejscowym kościele przez 4 dni funkcjonował szpital polowy. Po przejściu frontu władze rozpoczęły budowę cmentarzy wojskowych wykorzystując do prac przy nich jeńców wojennych - Włochów i Rosjan.
 Chcielibyśmy Wam opowiedzieć o kilku z nich, w Woli Cieklińskiej i Cieklinie.



Cmentarz nr. 11 Wola Cieklińska

Jest to cmentarzo bardzo ciekawym kształcie architektonicznym, autorstwa Dusana Jurkovica . Tworzą go dwa koliste tarasy połączone stopami. Obok schodów łączących obydwa tarasy wzniesIono dwa słupy zwieńczone krzyżami. Nad grobami oficerskimi wzniesiono pomnik w formie mauzoleum. Na wmurowanej tablicy można przeczytać napis w języku niemieckim który po przetłumaczeniu brzmi : OTO WSPANIAŁY LOS WOJOWNIKA, POZBYWAJĄC SIĘ WŁASNEGO JA, CAŁKOWICIE ODDAJĄC SIĘ OGÓŁOWI, W ŚMIERCI UPATRYWAĆ NAJSZCZYTNIEJSZĄ NAGRODĘ. 





Pozostałe mogiły ułożone są koliście wokół rotundy, w dwóch rzędach. Na dolnym tarasie groby usytuowane są przy ogrodzeniu w pojedynczym rzędzie. Całość cmentarza otacza niewysoki mur z piaskowca zwieńczony kamiennymi płytami. Nad wejściem umieszczono kamienny łuk z napisem : WYRUSZYLIŚMY W BÓJ, A ZNALEŹLIŚMY POKÓJ.




Na cmentarzu znajduje się 56 mogił indywidualnych i 7 zbiorowych. Pochowano w nich 114 żołnierzy wszystkich walczących ze sobą armii : 48 niemieckich, 44 rosyjskich i 22 austrowęgierskich. Cmentarz zachował się w stosunkowo dobrym stanie, jednak był zaniedbany. W 1999 roku staraniem gminy Dębowiec i przy udziale środków Niemieckiego Ludowego Związku Opieki nad Grobami Wojennymi VDK w Kassel przeprowadzono kompleksowy remont obiektu.



Jest do niego obecnie doprowadzona droga gruntowa dobrej jakości, można podjechać prawie na sam cmentarz i naprawdę warto :) A trafić tutaj można zjeżdżając z drogi wojewódzkiej relacji Nowy Żmigród - Gorlice  i wypatrując drogowskazu prowadzącego na ten cmentarz :)
Na przeciwko tej nekropolii kiedyś znajdowało się małe jeziorko, które teraz przypomina już tylko bajoro... Wokół krzaki, ale dawniej musiał to być ładny zakątek.

Cmentarz nr. 10 Wola Cieklińska ( Sieniawa)

Znajduje się obok skrzyżowania dróg Jasło - Folusz i Nowy Żmigród - Gorlice. Pierwotnie był to samodzielny cmentarz usytuowany po obydwu stronach drogi. Ogrodzony żerdziami i żywopłotem, przy drodze ustawione były dwa kamienne sarkofagi z tablicami, zwieńczone krzyżami.
W 4 mogiłach zbiorowych i 12 indywidualnych pochowano tutaj 141 żołnierzy austro-węgierskich i rosyjskich, z których zaledwie 9 zidentyfikowano. W późniejszych latach cmentarz został zdewastowany przez rolników jak również robotników poszerzających drogę. Resztki jednego z pomników otoczono metalowym płotkiem i opatrzono tablicą: Żołnierzom poległym na polu chwały 1914-1918 Cześć ich pamięci. 



My byliśmy na wspomnianym cmentarzy w ostatnim tygodniu sierpnia. Obecnie trwa tam remont, przywracanie pierwotnego wyglądy cmentarza. Po jego zakończeniu znów wybierzemy się tam z aparatem. Tak wygląda jego remont :


Włoska topola która rośnie z tylu za pomnikiem to nasadzenie jeszcze z czasów budowy cmentarza :) Na horyzoncie widoczna jest również góra Liwocz :) 








To co widać na zdjęciu to tylko część tego cmentarza. Druga część znajdowała się po przeciwnej stronie drogi Jasło - Folusz. Uległa zniszczeniu w czasach drugiej wojny, a potem PRLu. Pole po prostu wykorzystano pod uprawę.

Cmentarz nr. 12 Cieklin (Józefów)



Ten grób zbiorowy kryje szczątki 250 Rosjan. Jest to długa, wąska mogiła. Pierwotnie otoczona była murem. Na mogiłach ustawione były dwa wysokie krzyże rosyjskie i tablica. Urządzenie grobu uległo zniszczeniu. Zarośnięty drzewami i krzakami był niewidoczny nawet z bliskiej odległości



W latach 2007-2009 staraniem gminy i przy wsparciu finansowym Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Warszawie odbudowano mogiłę na wzór pierwotnego urządzenia.  Wybudowano nowy mur z kolumnami, które połączono metalowymi łącznikami. W tylnej linii ogrodzenia ustawione zostały dwa, wysokie dębowe krzyże "prawosławne" na których zostały umieszczone metalowe tabliczki z napisami : Iwan Sasurski Ros. Pułk Piechoty 83 i 23 Ros. Żołnierzy oraz 25 Ros. Żołnierzy.


Można dojechać do niego samochodem po wąskiej drodze asfaltowej a następnie polnej. Od drogi głównej ustawiony jest drogowskaz więc łatwo tutaj traficie , trzeba tylko go dobrze wypatrywać :) 






 Z okolic cmentarza nr. 12 roztacza się piękna panorama na Beskid Niski :)




Nekropolie z Woli Cieklińskiej i Cieklina należą do najpiękniejszych w Beskidzie Niskim. W kolejnym wpisie przedstawimy wam cmentarze nr. 13 i 14 na stokach góry Cieklinki gdzie toczyły się ciężkie walki.

Kamil



Źródła:

Ogólnopolska Komputerowa Baza Cmentarzy Wojennych

4 komentarze:

  1. Rzeczywiście piękne te cmentarze. W naszych okolicach też mamy ciekawe cmentarze wojenne z czasów 1 wojny światowej, ale te (zwłaszcza pierwszy)nadzwyczaj oryginalne.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. W dawnej Galicji masę jest cmentarzy z czasów Wielkiej Wojny. Jako budulec posłużył projektantom piaskowiec którego tutaj jest pod dostatkiem. Dopiero teraz po latach dewastacji cmentarze te odyskują swój dawny blask :)

      Usuń
  2. Świetnie przedstawione, brawo. Polecam też pozycję Romana Frodymy " Cmentarze Wojenne z I Wojny Światowej".
    Pozdrawiam serdecznie

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Mieliśmy tą książkę w swoich rękach jakiś czas temu ale wypożyczoną z biblioteki, przydałby się nam własny egzemplarz :) Pan Frodyma można by rzec że jest ekspertem od cmentarzy wojennych :)

      Usuń

Jeśli spodobał Ci się nasz wpis - zostaw po sobie ślad :)
Dziękujemy za odwiedziny!